Skip to main content

Full text of "Dissertatio chronologica, de ætate mundi, quam in inclyta Academia VVittebergensi, sub præsidio ... Dn. ÿgidii Strauchii ... placidæ disquisitioni subjicit ad diem 24. Decembr. 1662. in Auditorio Majori, Henricus Hieronymi"

See other formats


• DISSERTATIO CHRONOLQGICA; 

V«- 

Z>o ■ 

iETATE MUNDI, 

^4nL» 

Wla Inclyta Academia VVitt^bergcnC, 

' SubPR^siDio 

wkl Piurimum- Reverendi, dmplisfim 
ExctUtntisfim 





a 


iEGlDM STRAUCHII. 

S. S.Theol. Dod. Maihcm. Infer. Prof. PnbL 
n^ non Hiftoriarum Subllituti 
. ' • ceieberrimi» 

Dn. PatromjPraceptorisacHoJpitisJui 

Jumme d&venerandiy 
" placide disquifitioni fubjicit 
addicm24?Dcccmbf, cbbcLXIt 
iit Auditorio Msjori ^ 

HENRICUSHIERQNYMI. 







¥m 




, c* j 0 Pi o o n at ^ q , ^ 

A'*^ 7 /* r I' '5^*' ^ '"'V ^ 

^ I i k : <|\ /I - -J» ^ r i, ^ i 

c * >wi . T - . J- ..7 3 > A ^ - u A V 

/ *^ ■ . 'n 

p \g T ,r^.. 

S •'- I >.-T 7 ’>' • A' ;' -V’^W 

'^ 7 :‘:;:>V %. ^ it:\mh til •-/ 

* '• • • , 


rv v-<^ ,•* t u . 

^ V ' * ' 1 • -V , . fc .. \ ♦. ^ ^ 







cr ^ .^ 7 :' 

. ,, ^ >'i-/? I 1 ,j/.. vi 

' . . '/ .rnsfl^iM .jBc,C^^.lo3i1T t8 .5 ^ 

iXiU}J,iK 4 i^ 1 i^o;i :>on 

• ' ■ " t» u!nr'i'?I-j 3 'i^;.':* ui- A 

•< ‘ ■ *■ 'i ' r* .3 

. - j XijLdtci ..i > , , .yj .pS ftijiL I^n . . ‘ * ' 






■* . > •;;-' 


:> ^ 

-r ^ 


i 



L 




• ' Qw;.Dii V* ';*e 

[Tm cm timpore ret ampAi^Mfd tflt §h* 

^ eomio^ A» ^ituptrU "pidtAtur dignim^mterPhu 
iitfopbof eUffiutAtMm /nerit dmtinK Nf^enim 
, S/iici toHium ttnppttt ccmmsnd^rttnft fU emui» 
jtfm -rer/ff» normam df tupodiamifid (f pt* 
^ntsAriftotelem omnium rtrum(apientbfimHm^^^*^byf 
^pedatur^^em titulum id(b gaudet potisfmitmy^vod doceat 
ftumcer^ erpnt JolimCf rerum fimul feritet mermridm, i 5 - ^ 

nimvert fi adifer/arij indueret perfonam^ de ohfcuritatp ‘ • ’’ '' 
e^lfiyqltod effentia temporie difpculter de finiatur t cum 4u^ \' 

, guf ino non tantum conquereretur t Q^id trg 6 cft tempus? ^ ^ 

'Si nemo cx me quacratf fcio, quzremr explicare velim» 
neiciO) Sed illud infuper eommemoraret^ tantam. tffe tempork - 

edaeitatem^ut eonfinnat rerum memoriam €fi iobl/pionm, quA ^ x C ' 

whildoUritrt inimicum e fi magis ^infelici partu gignat, Non ' ^ 

hn^us \arteffimm ejus rei exempla 5 ipsA mundi , O* temporie 
adebi Epoeba edocemur fatis, quemadmodum in asjignando an^ 
tiquis rebus tempOKey7>eriiatem./eiiari,.pienscs periculi’ conatus, 
fit, cui onerj ii ^¥0^^ fuctubuerint, qui i literariis operis pral- 
claram meriti laudem/unt,iie^'T>eri quod intricaium ftopue^ 
deferendum fiatim tadimpniumj fi i inquirendum potius, ut 
eruatur loeritas, Cufus debiti nojfiri memores de •uetuflisfirno 
tempore disputabimus quadami^atq^ fig fcopulis tantum age- 
mus. kac vic^, quibus^ quamplurirni A7ATEM MUNDI i Codice ^ 
Biiiicofirkiantes,hnpegerMnf bdSienus: Ut igitur hri 
tem Ofiequamur feftciteriFAXlT DEUS/ , ^ 

• §.i. ^ . 

P Wlifcf quibus ‘homb >eddituf 

t^yev dya&oi irt Cbdicc^ibllcodi^ ^ _ 

currunt alisl) qui* Ibtidx dc rebus Philofbphicis icien^X avi» 
dos cxerccQt valde ^Nam ut quiefeat terra, ui fidei: move^ '* 

^ ' aiur 


S 


^ ttor exercitus, qux occulta Imaginationis vis Hr» dum colo- 

res aput corporibus, uti Leoninum Imperii robur inUrfInam 
degeneraverit ferociam, & poft fata variandum Parcii expres- 
. iic fbrmas,in beluinam abierit crudelitatem, ^qu6 (chemate 
Ilimmailla orbis Imperia expresHt Vates) 8c hujusmodi (e)c- 
centa alia) nemo melius, quam qui proBtetur has artes, explt- 
. ^ care poterit, gavifus tcftimonib, quod omni exceptione cer- 
tius eft, & in 'quo tradando tantd religioHus verfari Philofo- 
phus debetj quanto major e(l autoritas Ejus, qui hsc literia 
fignari voluit 5 SummA enim nobis videtur impietas, fi quia 
^eJirviTi ycrcclknfi Congregat. Regulari- 

ite S.Script^ S.PauliSaccrdotc, RinatoCdrtbefioyCbr^phorpJFuticbw^ 
m rtbtu * alttsqjScripturrSacr* autoritatem uniformem efTe neget,& 
Bhiicfpfb. eradverfo aflerat, minifirorum DEI de rebus Philofbphicis 
shifM, tefiimonia parum zdimenda, imo conceptus eorundem d lu- 
mine rationis corrigendos efTe. A qua profana lententia omneS). 
qt^obrid philolbphamur, alieni fumus, dum tefiimonia Dei 
reverenter rurcipimus,oec lacum ungvem ab iis, qux divini- 
tas tevelata nobis funt,receder« audemus. 

§. 2. Qiwd (i igitur ea, quz dcv^tate Mundi teftimoniis 
' virorum ^ 07 tf<C'qut cognofei polTunt, fummatimcolligere pla^ 
ccatfiuNumeri ia abaco ordiiiandi erunt I 

^ , BUpfifimtJtnni ' - ' ' 

. ' 4^ origine munditu^ addtimium tisS* Oen.K^Jeqq^c.VlT, 

Hinc m^ad jlbrAbamindtiloii, spe. 6en.iX.ti. 

ddvocAtionem^tfs 7 /. Gen,XIi,4. 

4 dexitHptlpAetitArum exMgypfo 410.. Exod.Xllt4o,6Al^.ip^ 

^^i^ific Alton et empti {^SAiomo7M4io. hReg*Viyu 
AdJerohAtnum jS, LReg^XIy4tu ' 

4 d finem Antiorum peccAtwrum demut i 

yfdel jpfl, Eiucb.tF.p. '' 

M 


r 


kyo^Mnnk^unni^n quod infer . • 

’. JecboH$£aiptvQ,(f^d€kiimfMt 
^ intercepti //. JerSXfT, t§, 

^ 

4 tendito mundo ue^ ndfilutionem$4ii^ eoptru, Bobjiptr 

Cyunu^ ' 

A Cgro us^ *d onnnm peundum Dorij 

Nothi iio^ exMporU profann^ 

UhK tu^ dd excidium poPerms Dan» IX, 

Ah origine mundi iu^ od Excidium 40ig> tempii goptriorit,, 

§.}. HaAenus £Mon$& Prophetarum fcripcis^uemad- 
oiodum annorum Mundr poneiidus Gt calculus, ad Excidii 
- as(ji poGerioris tempora, indicavimus, femel cantunviofub*^ 

Gdiam vocatis proEmae hiGoriae Scriptoribus. Notandi porrd 
a Punt, quiScepticifmo & Pyrrhonifmo alTyeri, compucunr 
iEtacisMundi^ qua partem priorem & Biblicam » incertum 
reddere conantur. Uti autem eos, qui Sacri Codicis tefti- 
nonia ingorantcs, det Mundi origine abfurdd fenferunt ofim» 
yel liodi^ fentiunt, parum moramur & fecula illa a^aAov nm f^urro$ 
py^Kop iisdem relinquimus i ita dolemus, inter ChrilYianos' 
inveriiri, quiHiGorisSaerx Scriptoribus manifeGo fidem de* 
rogant. Nec|ue enim putandum taotiim« 

mendaciorum archicedum pariter&cenforemadverfmhunc 
compumm objecifiTe (\uondimt Nos iotet verum onni tempue^f* ; 

quo quilibet PotrtArcho: antodtluvUnus genuerit. Non enim ' 
laeripmile-piuo eodem^ die omnes P Atrior cbaa natis effe, Brgh 
frocip totius fummo numeratio nos latet (f c, lA\x\t 6 ,^\uxc% 
fiint^qui ad eandem canunt cibiam,.& inter hos Autor Cbr,o~ ^ 
ttologu fnyjlica claruit nuper, is enim in. vindiciis pro fole 
Temporum dr Chronologia mydica, ex SeptenarioCreationiS' 

J^roAucotc (cripfit : ^uod bac fupputondi ratio adeb exa^a fit. 


Procem^ 


V 


Ut U9H mod9 Met t>el mtnfsifeiHUmdnnm nuflmfHptireJfi 4nr 
deeftpotftti idnemaprHdefit rerHrH '^ miedigens Affirmaverit i 
mfiexhis dnohm utium tmJiftAtuere velit, \4lutu»9^eQdtm^dit 
Anni revertentis omftesPAtriarebas nAfs \ Ant ipfum Spiritum 
S. unitu exeeffium Alterius de feSfu eompenjaffi : illud ah fur dum» 
beeineertum ctmpt^ neeefficfl Aiiquidm hat teruperis defigna* 
tione in amhiguo manere. Etiam banc oh caufam^ quia form a 
annorumy que Patres ante DUtt^ium ufi fuerunt, nebis bedie 
prorf^ incognita e/l> Pleri^Cbrenologi . annos Patrum proju- 
lianis accipiunt, at‘^ ita hoc int enatum, tetdm numerant :At^ 
Patres anno Aippeiqeo ufi fuiffint,pt nonnulli cenfent, ah un-‘ 
daret calculus in annis Julianis p fus quam fis quianno^^^^ 
quacun^anmfprma,omnes an fio s pro pratisi\compleiis acci» 
per e ef! contr a vetisfimam B, Au&uIUni rtgitlam, dicentis : Seri» 
pturamSacram(otere annesineboatospro completis, yet contra» 
fipms ttfiufpare, ^lodftim nefiiamus,uhi Aquando fiat,necefi 
fiefi aliquam calculi incertitudinem bine ehorirtl^ c.Qvt^c^et^ 
deniq, pi^catetn Ifaacus Pejerer itu ejuraffe videtur* quando, fu* 
unii ^ PraeAdamitarunj hypothefi compofitut^Syiflenid) ita 
aufpicatus cft j Conditi orbis Epotbarnndft ducendam effiahfibi 
principio, qttodloulge figitur in Adamo", 'naturalis e fi fiifiicio» 
omnibus in fit a cognitione rerum vel mediperitir ipthutu.Videtur 
enim altisutf a longrffimh retroaSlis ficulis petendum idudprim^ 
cipium: tum ex anttquisfimis Cbatdaorum rAtionihus» tunrex 
fiettifiisfimisMgjptiorum»JEtbiopum(f Scytbarum monumen» 
'tu, ttm ex nupere de te Siis terrenamachinapartihus:tum ex re* 
gionibusillis imognitis,ad quas nohisfimh pererehuit naVigando 
pervenijfi Batat>os& quarum bomines verifimileefi»non fu* 
iffi ab Adamo propagatos (fc. 

; , ' 4* Adverfus hos & fimilcs, cafculumBiblichnll crimi- 

■ nantes nos virorum ^M9n?it/7ft)» munit . (^a criitn 

annos Pacriarcharum> & qui fecuti cos funt « ahnotari voltiic 
■ V DEus 


I^UljBtiBquamj)«r(vadebItnobri,qni*cnn<f;iit^ 
tiltt ad coAcrover6am,deatace muiidi cd^pd^nendumrCacrot 
cffchumcrosjfivcdnim;^ po- 

roi^> uve holuilTc cum loqui pcrfpiicuialTcM^^ neutrum veri 
iifniliter rades; Praerogativum enim cft divinum teOimoni^ 
um & omni exceptione certius ac liquidius. Et fuerit fani 
^usedadi dierum ac temporis in anno differentia, proptereii 
tamen totiui' intervalli, ratione annorum, certitudo minimd 
mrnngendaeftj nifj profanos quoque Scriptores, quos eadem 
gratl^arct exceptio, Scita uni verfam hiftoriam, in dubium vo- * ' 

Care Velis* Sed & Stjlui Scripturae & Epocharum connexio & 

^ contextus firmisfima Scripmram interpre- 
tandi adminicula funt, quibus fuf^j de^; habitis, fatemur o- 
- nmino, dubia qu«dam alicui oriri pofle. Neque Chronolo- 
gorum de anno Patriarcharum difeeptatio ullum reddat du- 
mum j Jamduduth eiiim e(f, quod Eruditi de h&c hypothefi fe- 

annos, quos in primo niftoriac fu* 

Libw Moles citat, aut Solares aut Lunar-Solarcs, auttaks ta- 
•fcrt f Uilie, qui cum anno Solari & confequenter curo Juliano, 

, '^iijirandoiecerint paria. Quae Autprum concordia cui non 

isadtradandafnecUudia minus fe aptum clTc, indicat, *' • 

eadem poftulant ferutatorem^ non qui 'muhi- ’ ^ 

plicit lites, & ut rep^iflfe videatur, non quod pueri in faba, in- 
gentem fiepevex^t chartam: Enimver6 minimi omnium nos 
COfum mbvet opinio, qui ob gentium quarnndafn fabulas de 
Mol^cisdum^risdubitinf. C^od E enim infidelium deliria "* ‘ 

lowmfn venirent; jam mundi aternitas Afferenda eEct,vcl ho- 
|liinerhngcndi«cr<r*A9»o<, de quibus Poeta : 

’ ^ jan/e Jovem genitum terrat bahitajfe feruntu^ 

*' I Arcades Lunk gens prior illufutt, 
m tZQtzmAuguJHnum, Huiarcbufa,Cedjortnum^almf, jamdu- 
dum annotarte, Gentilium dc annis minoris 

-^tiantitacis intelligendam clTc/. 

S*f.Uti 


«. €. Ult igftar illud ccrtif Gmum temporum inter- 

'valUs &«tatc mundi adcdjinulu&praccUra Scriptores facrof 
annotaffcjiu de eo dilquiritur raaxim^, utrum perfedum aK-" 
flUodChronologicumSy ftcma,i Natali orbis ad NatalcmChri* ' 
ai usas & proxima huic tempora, in Sacris Bibi iis habeatur, it* 
ut non VOC 41 & in fubadhim proEinA hiftorii, annus Nativitatis 
V Chriftif cum certo Epoch* mundan* anno, adhibitis tantum 

Veteris &NoviTcaamcntiUbris, rite posQtcohnedi& ita de 

Mundi ipfius aetate decerni ? De quo dubio, an faris feliciter, 
Cbren. ambigo, prolixi tamen, Mattbstu Berosidm egit, & tantam de . 

laboribus fuU vel ipfc concepit fiduciam, vel ex ejus mente 
ferip ferunt aliiut in titulo hbri fcquenda legantur vcfba: Hd* 
ktsbis UbrUyLECtOB. CJNDJDEyttmporuvt rattonm, in qns 
txplicdndu plurimi Uhorurauty fit^ixpre^amff dtmonjlrdtdm^ 
ut de a A poftbAenuUafamavenddquABh. ^dndoquidpmttr» 
tis(^indubimtUScrtpturdUtratanmonm,pnguUqutbUtr^^ 

dufttur^ itd fuHt tonfirmata^ ut uibilputira qut eontra fintiaut^ i 
Videri pasfmt. In ipfo vcrdScripto.brcvisriniam' fccui femien> 
tes confutandi viam ofiendit, quandode 
fentit : InGraea btSloria confufa funt omnid i^d temperd j Itdgf 
ai amimneeccnnat^detemp9rebttUUedici,nt^dettmporebeaiBekp9ta^ 

bi, jjet. ftefiafi^ue^eertifuicquam^rmaripoteffdtribudGraciaduif. 

Pbibppi Macedonie Imperium, Similiter &iis, qui Hifioriam 
Perfarnm literis contignarunt, fidem dcr(^ar,& quod finxe- 
rint, quj nunquam fuerint Reges, CambyfOT, puta, ^ Darium 
Vfl^'/-^«Hyftatpisaccatat. 2Vtfx4nquit,f*/4fri’4mir Itterit prjorais *#- f 
vernus Per far um Reges, (f podleriores novit Bifioria profem^ 
baciere ftatuere certius poterimustquam aut Herodotus duf 
Jofepbusyaut Hanetbo J>eiMetoftbenes, aut Ctefias, Ji quibus, rt* 
rumtSlarum fides peti fifet (fc, Coeterum fumma capita hujus 
, CbrpflidBiblfeiordinimur h6c modd: . . - > . 

■ ' •• 'I,*» . 

** • 

. PrtmMm 

* 

• r 


‘ Primam Sta/hmdB •rhetmttitcutfj4idiluy>ium4H^i6%9* 

./ Steundum^ut^Mddifuffum J^raBapuex Carrit 
Ttrtium^ usjj ad Itgem tramuigaum m Horch ' 4^9* 

fartum, ad templum Sdtomonicam 449^ 

^ ^aifttumjtij jg ad captivitatem Bal>jlo}Heam 40$, 

Stxtumy Htjg ad Cyrum (f initium tXXMc6ddml ja^ 

S^timum^4^adJtnemLXX.Heid.(fpafionemCbrifti4p§, ^ 


^ma annarum ai arh cendito utfg ad pas fanem dfriftiygih 
$•6. Nc(j; ver6 folos ib hacjde/Ecatis mundi computo» ico* 
centia Beroddus fbir, (ed qaamplurimos in hac fentencia afle* ' 
das habuitfinrerquos DaVidBaraut non tantum cx (bla Seri* 
])tiiraaccuratisnmdconrcrjptumChronicttm,(hic titulus Li- 
bri cft ) edidit, fed in Oratione quadam» de LXXHebdom. dU^ 
lentientet ii feblafphemis cujusdam inSpiricumS.atcu(aLPoll- 
quam enim pneroiferat, Deum tandem curam habuKTe Sacrd 
^roiiologiz ii Babylonica captivitate, ad ChriAum ^squCf* 
auam habuit ab Exordio mundi ad Babylonicam captivitatem, 
lubjiingit : ^iboenon cancedunt^ quamada Spiritum S negl^ 

f entia, laei inltidemtia taciti man infmukntS>iderwe^Bcdyxt alJbs 
e antiquiores prxlertim, taceam» edidit ante aliquot annos ii/» 
ITrwAc/xsrrw Salve Chrbnologlcum*, quod vocat, in quo 
Omnes Exoticos hiftdric Scriptores sternum valere jubet & 
quaA Sacris Codicibus iliaca clfct vis, eo^updem dejenibrem 
igere conatur / 4 « iiuftribm&perj^icuit aracuUa p. 4 , 
eonfafa gentium bifaria me reltaeeut? Abft, Scrtpt urat fpr utar a' 
juf emuHj>rafertim in bacnegatia‘)nan gentium lacunas} Seri-' 
fi»n enim perfera effiracarum laeri aliarum gentium bi* 

Pmi^maucaynutilaJfmperfeSipXanf^ufaef amnis irntiquita^ 

fit apud ^aeoscapitioarelatiane vanufimarum baminum ]kpb 
metens, ^uid conptfamdieo Qraearum bifariam l Dubiam 6 ^* 
fnJfe^mGratarumfdtm fimper extiiijf^uis eft^ui nefit i . 



SoL Temp» 
M 5 » 





^^iu%tpkttumiUorffm'^n^x;(t^^ MOft spftnjdverM f 

ffJeant igiUHr prof4m^ 4U(fKest i fuiiiu tum demum btftu- 
'rie€ veritatis tefimonium,pr^rtim in k^trc defumemtUt ubi 
w grattAm mutuo tiditrint. Norma 'Oeritatis efl S, Scrlptunti\ 
ifu menr pjf tittM ncq^iejcjert^got^^ ^ deiet<^Curlo/u vpra 

'§7. Alii adhuc via rcraaggccfliw cnJobanHtsJdeobtuNautr 
^f((i,q»^p<)9^95j:os,«( profau9^Hiftofkps^ca(culjmyfttci opf 


.tflw^pf^I{!^^5fptpln^lcn^uro,qM 49. d^cbu? pbh): 

luti fuqriiut>i||aeDiin dum anni Sacr^quiQ^'tasmmuicp^ ' 

m • sv V% '«« •• ••• %•_ 5 ‘ ' _ _ ‘ 1 _y“_ 


i 


‘'^rVf^r.^^pjTlry r; jTJ; ;| vajuJ “» 1 .'- 1 

Ii 

ani^mdilfolublu vinculpjCono^ai pofTe putKr .% 


ChronalQgifi«pleW(ioSctiw«r^$jcr^ 

«ifatiseabyT<wH<V^ 


p * f r* ^ 4 ^- » 'a-/ « t * . nr 1^1 r, T'V c ^ ./i i » m . • 

ront« cara nobis fu, 1^0 c uo. 

. §4(ibJ!rovis,aul«ip.aecyenta(i^fC^^j^^^^^ ^ 

Ajqpi Sctipturz quicquam vj^Hrous nobis tam||g^ Jf ^ 

inia^inari non po(Tftm^^,&pntcnj:iam,qu^ rob.piciaps SiA^V 

W^evctcfcs & i 

iiuh^,crrdrumcxpcrtcm;nqdum ut cyjtemr b|ji(pbp^^ prl.; 

fc. Alibi enim Jnpbi«dcm«oftratuq\clt, nicfAprM9A*lD9Cy-‘' , 
jiAngclic^s hcbdpma^ inchoi^^^^^ nc| p.qm.iP9ftc$aly^mrij^^ ?>. 
lioftrj ullatenus finiri pofTc, qqod'nonj?ntun| ipdubitajtat & 
coei^flibus dlara^^ribus firma» Regum Babylpn» pfirono-,' , 

. : ' ^ logi» 


%. • 



p!anMIofnsi>quod habetur Lohdini» ab Ovcrallo^pccano 
Quondam Ecclefis Paulins in Germaniam iniilb advcrfacur 
hypothefis kzc « (ed nec Ahgeli>crbis faciat fatis, in quibus ' 
torhiinus ii quo intervalli myftici, nominatur mandati 
cVcnitf ips6 roborati#^ caitus 

Terminus ad quem autem ejusdem intervalli' eiprimitur his 
verbis : ispj r^sn C3y 

^^fdnftuMrium pierdtipof^uliu principis vtntur$Ui erit^ itttus 
finii in munda tiene^ (f tu^ ad finem pedi pracifa defilafio & r. 

Vacillante autem hypothefi Mc,tota mvdiinaBeroaldini & 

. fanrani Chronici, quod fakd Biblicum infcribitur, ruinam 
minatur, Frufha infuper difUqftt prbfanc hifioriz Scfiptc^ 

' hiin ab adverfariis urgetur, neqae«nifttts tantus'^; qbantum 
ilK^fingun^necderunt adminiculai^uorum 'opt Librariorum 
tnendz,(icubi reperiuntur quzdam^fttendari poduut. Calca* 
li verd myflici faUicatero' perBrinximuf alibi. Ut adeb cd:tum 
maneat, CbronologiamBiblicam iaconthitiaferie,vCrum an« 
immNativita^uChrift^&itamiifkitnamastaAi^muifdr pjAtem, 

* 'ndqoaqu4mo(tendere, f&l delinere ihCyrdyln Dario^^tem 
inchoari iterum, atque hOC inter vallumipi^ana, quz voca* 

: tiir»hi(loria,determinandumeire< Verisflmel^aligef : b$ iknek, 

Mt deCbrewhgia fktrafi ahs^xeticis mpnumeftisfpj^t.^ad Frepbetkn 
^ntSapientisfinsi Scriptore SfTiiidniu, Cfemens Jlexandrinusp Ckreneleg, 
^ertuStanuSfAfi^itauus^EufebiustalH^animadvfrtifiintyami^ 

. ahfineEx$ticaHffi0ria,)nterp4ititSM^£fiepretenslipc0 de^^ ^ 
‘wa^nt, Dicattirigiiur ekmidit buecist elat^fip^rcii^^^ 
id^riam Spiriiiii S. fieHi- bifieria Saera dnEnetfca fii^fidiuna 


" MtanciOeti 

- 



V 


§. 9. Poftqu>m <!« certitudine ftufa compurtSacn in con- 
fr6vcrfia,*tatcm mundi concernente, diiJum cft, difficUis de 
exemplarium Biblicorum oritur queftio. Jamduduirf 
thimeft,qOod de Codicum Ebraeorum,& Grscorum discor- 
dia cdhqucfti interpretes finr,ff:an numeri, qui in textu He- 
brao exeant hodie, an qui ihCiracaLXX. Interpretum veriione, 
an denic^e, qui i jorephoexprimuntur, genuini fiat, acerrimd 
dirpiftinnt. Neque cxigUum illud dubium cfi, quod* parvi 
ducere quis polTctiEccecnim imihancmdifiTcrctuiam, in qua 
ex parte Graconi m & Jofephi confignanda,CIarisfiini Dn, /A- 
jfrr^pjnJifccod luhiQx:ci<empIaria.j! .. 

'j> . . i* Aint.anni,(ecundu(tf 

V . ' LXi, Jofcbhufa$ 

^^•gPuU^MdSetbum 

i.., u I0f» 

jj > M. • *. Ad^Msk^UH . 7#> 
sT .T. I^rtd 1 ■. T , 

sd , / Dtfju 

AdMAtbupUmt . V 




I, - -- , n , • r.r— i 

, a/, - - 

u TJ ^dBAmnbum^i^ .ii}. , 
a/, AdN^atitm, 

. • * •' diluvinmt . . 6oQt 

' T».' 


■ f^ dj iiy, 

* v rdrs 

, i/p. ^ P- fg^4 
fSi, lis. 

, • 0CS. 


^tff, XJtf ii . di iDihAid 4d drpfMfBfiu* it 
Hm^^ddCAinan, o. 






M. '« • ddSalaB. 

T"- 

ii.-t ddPbiUjt. ' " 

.A J ' * 

•At^ • *d Ragss, 

»<>•• *dStruii ‘,; 


/jEf»., M 


iT.. 


•ir?u 





»{ , i ' 


V/. 


! W 


•v‘ :.} Tb/tm , Mpt ^9* 

/ • • nd Abrabumum 7#. f§* 

■*' ■ I —..I ■■11^ I. — .. ■ I — ’ " * 

AiitriptteniMHJi f(s^addirAb 4 mum.ip 4 i^ S 3 i 4 * 

$,io, VicfeS) quam, inconciliat^ Hcbrzt, Grzciqj annos ab . 

■' ^M^iginc mundi numcrcnt»& uti his quam proximdj^^^"^ ac- 
cedat 5 imer hujus enim & iUormn fummam differentia non- ' 
dum integrum feculum Facit» eademqi minor erit mult6, , 

, Fofpm vult, Thara annoztacis 70. genuerit ^ 

quidem, Abrahamus verd primogenitus non hicrit, anno dc- 
tnum cencenmo& trigefimo Parentis natus. Q^m ultimam 

bypothefin nec folus nec primuslfaacus Voflius prcpofuitycuoi 

in eandem confpirarint jam olim,przter T*rnUdum : 

J^naidiflt ad unum omnes, item O». VTUbtlmm UmgMts ean- 
^m approbarjt rentetiam.Hoc ver6IfaacoVo(fio propriuni cfl 
« domefiicum prorfus, quod (pio contemptu fecus fenticntci 
Cpnfutate maluerit, qu 4 m vim argumentorum, quibus utun* 
experiri. Ita enim arduam hanc controverfiam confecit: 

Uinimb dudiinJi [knty qVt fiptUAgepmoTbsrM nnnid^rabAmum h 4f ^ ' 
pAtAmfHijfijPnttHdunt, Reiiiiis itti, qui in annum Pdtru 190* 
pMtdUmejuiconjKiunt^ac primogenifum fuiffi neganfffid di» 
^gnitatisergiprimi ntminari fiatuunt^ quod ipfim quoq^ in 
^bi Ubttis confi^j non inimSem,/tdJapb€t, maximus natu 9» 
'Pattdrgumtnt»iquapro “Vulgari opinione afferuntSeaiiger Pn» 
tMOittSy frigida funttneceonfutationtdign A, ^nimver6 (ifatisfaf 
^rcdebuiffec Scriptof ClarifT!musScaligeri,& aliorum, pro 
adveifa fentenri^argumentU§incalui(ret for Gtan : Sed difficul- ' 

.tas hacc projixiorem poftulat curam, quam oidemalid tem* 
|)oreimpenderecon(iitoimui. .. . 

r $• II. Uc ergd ad ijlud revertamur, ^ quo fumus digreiS» 
quid dc fundamento VofCani temporum fy ntagmaiis jUlfciH 


4 


fu'ticmp4Hibr«iGr*ci4iCodicis#in itmif Patriarcharum re- . 
cenfendis, habendum fitt&cponcmus : Non equidem nos fugit, 

quanto .Audio, LXX. Interpretum verfionem commerdarint 
ii imprimis^qui Grsfco idiomati FuCrurit afTuf lit 
Srmum^\^i^tlreniurHtCttment(nt^ & innumeros aho*. Sed & 
Latinorum Patrum dodlisfimus AuguRint u cum animadver- 
Gen FJ,a. teret LXX. Interpretes loco verborum 

; VI angelos Dei Jixijfe iHos & flio} 

L. XF* de Dei, horum approbavit paraphrafin .• Uerito enim, ad Mafccl- 
09,D.*.iS- rinum inquit, LXX, Interpretis actepife Pxopbeti^ . 

eum Spiritum $ ut fi quid ejus autoriate mutareist, at^ ahter 
quam erat, quod interpretabantur, dicerent, neg, 6oe diyinitdi 
L,VW.cjts epdiRum dubitaretur. Et alibi veterum, de roiraculdrofio- 
riirolntcrpretum, quamvis feparatim finguH fcderihtjconfcf# 
fy, allegata traditione, fubjungit ; Tanquamfi unus efet Jfifei^ 
presita,qu 9 d omnes interpretari fiant, Unum erat, qUoniam fO 
iiem Spiritus erat unus in omnibus. Et ideh tam mirabile Dei mu^ 
tsiu deceperant. Ut illarum scrtpSuarum, non ianqdam bumd^ 

' narunt, fid ficut erant, tdnquam divinarum, etiam iftfimddb^ 

’ eomntend^tftr autoritas,credit'uris quando fgenM 

*• dS* iuta quodfam Videmus eJfeRum , Itchl : SphrUtts, quifin Pi<S^ 
pbetis erat, quando iUa dixerunt, idem ipfie erat etiam in 
^is, quando ilU interpretati fint. ^ui profeRo autoritdfa 
tivind ffi aliud fiieert potuit, fanqVam FropSeta Wltfruin^ 
Sxiffet,quiA utrufu^ idem Spiritus dideret' Boe ipfimalthr, 
ni jtnon eadem verba, idem tameh finfius benb mteSigen tibule 
dEtueefieret,(f aliquid pratermittert (f aRqUid addere : ttia0 
itt Bine ofienderetur, non humanam fiuiffe in illo opere firyitu* 
tem» quam verbis debebat Interpres, fid Mnam putfiu pol 
teSlatem,qua mentem replebAfbf regebat Thteiprfiis» 
<IchaciplaverfiOft'euridi(renfcrintAuguftinuf&Hi^|^ny- 
ii!im)exatrius4>Fcripas fatis maniicAuai tflb ' 

§.u,Et 


itf Et qpjimvls po(^ Hkronymi tempora lingua Hebrca ' 
.magiSf.qu^m olimcxulta fuerit, cujus 'ignorantia ^ autorita* . > v/ *«• 

. icm quaudam , ver fioni Grxcc conciliandam» non parum vir 
detur contulifTcjdifSteri tamenrion polTumus praefhmUfimos 
^ripiores,& Graeps imprimis, LXX. Interpretum ledHonetn 
4 ;cuto$ jeffe i Unde j etiam uficatus annorum mundi calculus» 
qui apudQrxcesvIgct, originem Tuam dubio procul accepit, 
longd^enim Cpdicis Hebraei rationes computus bic fuperac, ^ . 
cum praefentem Chridi annum (662. ita in fallis fuis ConQan* 
;|nopolitani lignent» quod fit mundi |annus 7170. quem qup ^ ^ 

^ ilonfiituant) intervallum intei: Epochara tnundi conditi, & 

’ Cb.ri(li, quod non ni.fi3949. annorum fUilTe* alibi demonflra^ 

mm eft» ut augeamr multum, iu fcilicec, ut ad 5508. annos^ , . ^ 
j^^qe aicendacj.necede efl. - 

: £. ii($ed nep in Occidente deruor,qui pro LXJC. Interpre- 
tum verfione verba facjupc,^.ni(i iremetipfis diferepare ve^ I 

l|nt»iyo.rumf^eu^.m pnaepmmendanr. Annaliumj^ccleli- 
^^icorumScriptptySarflat/Mf de editi comproba- 

l^.jta fentlt : Hpi nomine plurimum debent omnes erndUij im§ CXIX. 
i^jota^f^etEcilefinl^iefirUj^e^ 

C^4f^i^i&Mtj^c4rio, quf multh Uhre ne flu», 

” 4 m tandfmXfi^eentn^lfX^U, bnf^r^tetkm editionem jnin ^ni 

lucem vindlcnv*h.t^**4ctHQf Lathii redddtnm^ 
nqn minori lAkwe emsnd^f^^ ^ f^^P^^l^vsecUndnn euwuii^ 

OPliS PLAm DlrWUMj AC PmWTUS mPlRATUMf 
q^pd ^ i. 0« M SixSo K B^otneno Pontifice merito eomprnbdtnfne. 

4( tifugno/ere Uuietumittt EcclefieCathoUcA ejfet ufii, td^ 
-^c^rediplometetin fronte ejus, affixo* euftUjs fidelibus fignifita»^ 
adMartyrolpgiumRomanzEccle^ provpcatfiaro-* 
in quqproHteac ur eadem» ie annosiiapputare (ccundunt _ 
LXX.Intprprctes» ut non pbfcurc indicet, quam propenfus (ie 
ineorondemlat^rpretum calculum» Clarius camcitEiam fuo^ 

rumqj 


* nun 4 > nentem ibomtt dtV^ 9 ^Ykxx\kCajttarimi Ordfn.Prc«‘ 
/#C«r. dicae* Prior generalii ac pofte&CardinalisPresbfter ii Leone X. 
creacut;expofuit,quandooccanoner«^Kainan,LXX* Interpres 
tumCodices omnibus aliis prsfenidom rationi confentaneum 
elfe feribir, ut credantur potius manci modcrniCodiceSjquatn ' 
uctotViriinQgnesftuducrint,adfiganemum aliquc^ conftru- 
hCfiticM.S, endum. His addendus cfTct Hm^o Grotitut nifi ^ LXJT. interpte* 
tibus» quos commendat alias, in vicisPatriarcharum recesGffet 
ipfe; (^odlimiliter de habendum eft) nam & his ver« 
ilonem r«pi quidem prefert fontibus, vel illam his sequat^ • 
quando alicubi feribit: Stquis dicArtttCcdictm mv LIX, (f H* 
Um Hieronymi duos efe frntes Bbretost id no» epi U4^ ndei Ah- 
I’e//>r/e/rr4;;<^iw/ compuram verd annorum mundis 
> ^ qui apud LXX. habetur, non approbat Omnino, Se Kainan im^ 
primis, quem ut ialvarent, CAjetAntUf SornicBas Sc alii labora* 
runc multum, removendum ede judicaL * 

§, 14« Enimverd pre omnibus aliis, quos haAi^nos viderb 
>> lieuic. Scriptoribus, calculumiGrccis Bibilis defbmptum//&« 
AAusVopui commendare coepit nuper, & ex adverfo Codici 
Hebrsros vehementer accufare,atque una, omnes nOftr i & fii- 
perioris svi Chronologor, quod quindecim circiter fecula id 
^tateMundi determinanda omiferint ; Ita enim dtulum dif* ' 
(errationis anno 1658« primdm emtflae fecit : De rem JBtAet ' 
hUiudiy quk ofienStkr in tempore t quod i munS ereAiionty tu^ 
ndAhrAhAmifAtriAfchA nAtutem elApfum pit^Annos ntinhnttm 
j Sed quo de mente novi hujus,inChronol0gi* ' 

ctS| methodifte conftet plcniiii, ejus ante omniarxplicandlb* s 
b)Tpothe(et funt^ica enim planum, quod (peramus y fiet emni^ 
bas,quamabronaVoflSana inventa Cnc,& homine erudifo in* ' 

• digna prorfus, Primd quidem illud fupponit, Ebrios Codicet 
'noo ruperede amplins,qui olim erant, /ed multifariam i mmu«' 
tatos bodid dreumforri i Liceras tnim ^ Chaldsiiyponda V 04 ^ 

calil 


0 




ctli»IMilbretbisaoccf^e,qiKirtimexemp4ii^^ Si 

apicem injudaarum pj^l 
ajfequeretwtnmtinriu^ tabeant i thaldiiipunSi a •utra 
&j^ee^Mofireibii,KPtJmantigitutiq^x^\i^'vmb4nifimet'‘ 
ipfis deeiperetaejttdiorttm fabelUe ajfenfitm prabere» 
eunjfdU tradunt de perpetuati conflanti fibrorum ficrorum 
ibnfervatianemerafunt impoftura. Ne^» verd formam exter« 
him tanttlm Origioaiis-Ci^eis immutatam effe vult} fed 
iom ipfum amidum e(fe 'perfqaAis eft/quandu de corruptolli 
textus Ebrzi conqueritur, quae no librariorum tantdm incurift> 
fed quam maximd Judaeorum mallti^ acciderint, qui propter 
Mesfiam totaquatuordecioi Seculaetpunxerinti&alibiad ar« 

^Bfenta provocarjquibus evicerit, totis fe£ vel feptem Seett^ 
liSranteMaloretarum laborem, tam annos, quUm |>fOpbcdlai 
mSfcris Codicibus ^ Judzis fuide vitiatas, ' ' 'v 

%\y Rejedd ita EbrzoMofis textu, aliunde Chrottold^atil 
Sacramin(lrDityodius,& cum f Capelli pharetra pro gehe^ ' 
rali hypoihcG, Gbi petenda ede tela animadVcktat, (qu^ttVi^ spM» x 
in tttate mundi confentientem non habeat ) hujus pr* reliqfdis * 

commendat Criticam, ommbusqjconfalityUt diligentiurle^ \ 
gantCapellum,& quidem eousq; , donec excusd ingenii n6^ 
buld, lumini adfvcGant» ac cognofeant, fe in 'Sole coecudHTei • 
Qi^conGlium cum i Cbrifliano Scatant t quem adVerfaHuift in inh S, 
babet Vedius, negle^m ede- feiret, di9eriis rem conGcir^ Uani» 
^Mcddeinllitutoti Critica Sacra CapeBntaii fintiatimmimo 
mirortin^MXXiDeCripnoM benijufticantyqui crifiearentjhito 
i^lur tptuseft, ut adertam'^ Capcll6 LXX. InterpretumTcifti^ 
enem approbet,& novum temporum ordinem addriiiii^^ex^ 
de, cujus rei gratiaSandHtatem& aret/caenenay Jnterpr^ri^ 
hiiadferibit/)uos & labor, & Apofeolorum,totius(j; ^ • 

cfeGsrnocoritasiCODfenrui & approbatib, imdDeus rpfe fan^ 
ficark|dunarcrmtidbus>,t<mqUatn iindtuiaiehtbfeusii^ 

;n:»or;,i . C non 




JBor, Ca» 








fion ttntdm^fcdo^confcdtsm^eTtit fandatnetitottf b de* 
moodratioacm tunc fccuiurc. dod^rinse Apoftoticc, ad ;iodca 
i)«quc.tempora;fan^(n & idrcmeratum conferrarit^ 

fuQ^itAm po/JU 

sffirmart ,,fam quojj Audirt me uUa cunSathne sffirmMtf, 

certo fi 4 t utre Vectat tucbi GfsiCAmy quM bodt$ et* 

S4ifii$H»f }xmh/o/us rexttfay iiUfft ipfim:tj[egenit ‘mjtm LXXy 

MCin couipeodio cognofcl posfi 

qua renctrnci.4 Ilaacu&XQif^s ptrnjtcrit ha^enus> fummam 
npy X hy pPihfTfPSLprppriik Autori^ vcrbisexplicarc placet. J/e 
de tr49tUt» j^fitio, i nqui Xififkjlc yercsficr4rum Utfmrum finfus cognofcerk 
LXX,^efrf s7^)u^^jipr4cipuiuegngep4*fffcp <fk^4 iUfH 

^ rni^ fgi^^Kcpgiip^, dntj^ttmy fi ilt4 ex p Aree retinert.T^tH^^ 

ptusjt ¥ 0 xAef 9 fp^And^ fffe 4<i mentem, frs/athnit IXX^ fne^ 
pretum. Solal)4c^rJfiofiffctr4efi,(S <t¥<rluafni}@^ t,4ppri>^4i»^ 
vep^iifiipwJud4^,4bBv4ngcfifiii JpofielisyAk univerfa pri» 
ip^ip4Cbri^ficcUfiA,'^o4fiqfiiin^e^ 

,T M , 

ri &.t6» |^eque.ver6vernonemGjscamtantdm> qua comptis 
cum annorum mundi cqttuiEbrxoprxfertVoil3iis,(ed&:anci<i^ 
quitatupi ju^ic^rum.^rip^^^ FI Jofephum ad Propluna* 

rumusque cul9)icnpropemodumc«eldt^quodaLXX.|Incn^i 
fretum p.q^cfisi^po mvilcy^reccdac, Imoilloa d'joiephi^<4 
bria corrigit qu^n^que, quia 'cer tuin e(fe judicarp Cbdided 
Thracos, tempore jQfephiyuec tum fui(fe' vitiatos ^borigitiljil; 
l^dt^ui^e Antiquarium ceqfer, non* qux abomm opinio 
ir^jMl^ipnem prxca«xiJ S^cje^d9tc« enim & Le^um apud Jiijt , 
iqicrprctc, indjgnufn;fui^e ftudiuro<r<^M6 
' pu^m^,rqnc cempo^isiXeqvu rivulos. 0^ ^ 

-v" Libris no^ aliter» atq; apud LXX. Inr' / 

bprpceVcs, ejus rqi rari haqc allegat» quod^nunc mendor^ 


jb.^^ 

pA^ 


.V\-\ 


UVA 


tiQucrK 



Mi^plius Cfiron6}6gi vcl immanisUn^i ^Mrii accufco. 
'^^•^quod qumdccim ncglexcnhl^ quidga 


' Chetk apptFrii^ gtiarbs ad hbc dciiid!6i dUib 

'djfii^ df lpfi ifide ^a & (eduliutef^Bii^^ celi^alncur* Illud 
i'9^r6 arf<€ 'd^nU*€x|i]a nare ocStuffijnti qiii Cl/f Onbideh de 
'«ovb c^ASfit Rnt liBW f 'Gf^ohBb 

I -We in Et>r*orqJb ? 'Iln Cend vehementer fufpcdftfuni^i^^ 

i ‘^nalKs p1an| rup^Hmu vjdramrf NamErudit^n^ ' 

^chanu) qoenvadmoduni ipnrhet Vbslie hon ignotum fuft# 
*ln'|aecUlii^r i (eripio, '%ancde(pndifn in fi^rurcepicnmtent^a^ 
’VwGonemGiTtcanri|^dsf hbdJe citat; cpnfi^amctife 
tim [poft tempora KdloniiEi Philadelphi, gcDuinae.lfb^ 

‘Verum emm tralis^atiohem LXX. Iiicetfn|2Fdtb delitui 
(eroper in Bibliotheca Alexandrina, ntc Icftata. nee' defett- 
‘poiili i quoquam, derttum Sifendio fuiflfe tfehlmnpiaia^ j' In- 
iWDCos igitur effe; qui aliam qtrandam’ ^(rerridi^em, fiib ' iJbti 
interpretum nomine, ftiblltluerih? , nec vifatri ricc ifidaHft 
fhiladdfdu um[^re,at<iue 


' . UifM’! admURoi , 

ctum|US^q4C aa liacc tcmp|>rafrfcfc7crarit., 
i |«l*3q93‘P,vil: W locunT non invenkie 

i^rhi^^hanj plurp cpfifeaduncrrud)e<f 

l vp,pfioi'w ^ftfpcrcffc hodie | & 

C9rr^f>tp$^^ (ntiqrp^^um. titulo dicuinfcrri 

hominci,quoi 

pHfnuilii anegabanius » c textu Ebrsto dedudlus temporutn 

ArD debpat,iwa,aliuni, qua^.Rom«n*,EccIe- 

t!ri rflfipLYMfe i» «1(91 

^gPSi^rff-^WUWun», efle fehrerit.LXX. Interpretet optimi 

spjritura s,Atfift«iteiii iwb»* 
M“.H91 XifwpfeiWj. Wain 
«dRiofiur, confeftjm-tinien. addidit: Uu<(» 

ffm”. yt'l>?>“ia-^dhuc fiptrefe ,.fi4 
. sforr4pfam fir vM^dtum^ , «f omniad alia eje VtdeMur ,, quod 
' ^fcfttcpoqW Hi^rq^ & 4i(rcnfu hodierni Gr«ci Codicis ab 

a.b fv:cp»d- 





^ .. tihUu^iCrdfoffi. 

Icmdt : l^am bsntki h(: AdpnUunt, qui untejtonimt 
Grdco, ne^Q^bolUiq^mit^trs M*»fi 

fdmontikUAti^Am» quM &dffi4\qu(^ 
•5^7'* feculk^titur^ (f quum T^ridintinjim C§ufiikfH 

whei^U^tffijudUuVUi^^ quo^ ep corruptum, N^m 
‘pxcepio Pj 4 iteriQ I^tinu editio cum Hthruk, Coduibtu wugif 
pQtruonUtquxm cumGriuk^ . . .': •] ■..■ , ■■ • 

. ri^St 19- S?j4/et»a^ Jntegra id^ N^prej. 

tuai^vei^^fi^illo4,uip^ fccus fcwiontibus oncrofum fonu 
|i|i^ra madmd^ Translatoroin d«monftrare> & 

Ncg^iri cqim nbli 
' * poteflf 


t 


.potefty erroribus cxpofitum eife hotninum gem]s,'& 1'abi fiH 
,cil^ in arduis imprimis negotiis, ni(i^ vulgari coetu eximan* 
tur iDEO,&»quod Sandti Spiritus amanueniibiM accidit, in* 
•^llibiles reddantur* Enimver6 dcLXX. Interpretibus nulla 
.extat promiflia, quodab erroribus immunes e(Te debeant, 
,nec c6 vixerunt illi fecul6,qu6 vates, quibus arcana revelo* 
vit DEus, docuerunt orbem, Malacbiik venerabilem hunc 
ordinem concludente* 

§. 20 « Sed nec de eo confiat fatis , an Hebr«um,an Sama* 
ricanum,textuni transferre Interpretes voluerint, pofterius 
Philologis quibusdam afferentibus, quorum magna alias au* 
xoritaseil. Et fi Samariunum adhibuerunt codicem non, 
foi^, Ced rivulis qui il!6 puriores effe non folent, haufe* 
ruotQrsRci. \Q^ ver6 de miraculis, verOonem hanc coH- 
cotpitantibus^eandemqj commendantibus multum, circum- 
feruntur, allcgataqi i Voffio funt, io iis tandem omnes ad A* 
rifieaoi deVeniunt,quem librum fuppo(ltitium,& confeSutn 
4 Judxis^c^iger^iicubi 

^Oninen^denique fcrupulum Apoflpli nobis ciiinunt, 
"qu^n(io 4* LXX. interpretum verfionc foepisfimd recedunt^ 
jquod alK i^pm heri non potuiffet, fi DEO didlitante eflec 
xqhfiiripta. Innumera allegari loca pofTcnt , fi argun^ento 
hui9 iqhacrere. diutius noflri inftituti foaet j Sed ncc Orige* 
arxifua rcrlpflfrctTctr^pla, Hexapla aqcO^apIa, nec Eufcfiuf 
In Tronic» Kainan omififfet, fi ea,qux de LXX*. Incerpre* 
tibuf m^^niHca dicuntur, ciredidiflenr. Et ipfcmct Voffius 
' Cum non obreurefententiam oppugnat,quaodoLXX. Intcr- 
orctum vcrfiqncfi:i deferit, quod aliquoties dn feriptis 
obfervari pbteft. Enimvero ad convincendos homines ni^ 
Ium efficaciux argumentum efl) quam 'quod 4 mutuo autp* 
0:ntentis alicujus.disEdio deducitur, cum' fibi ipE nun« 
. 4u4tn repugnet veritas ^fcdcuoi mendacio taatdm bellum. 




..♦V' 







^rat^hiiic proprium illud eft» atque perpetuohry quod ^0f|^ 
traditionibus variis Ce prodat. Quanto igitur frudentiiis 
leciiTct Voslius, fi antequam novam hanc propofuiflet ferf- 
ttentiam!> dellberaffet priut> velicne LXX. Interpretibus^an Si- 
maritano Codici, an denique Jofcpho adhzrere,ira enim f^ 
bitnet ipfi non contradixiffct tam fcedd, &l Jofcpho palmata 
iribuifFet Cspiusj^quam Gratcis promiferat. 

$.11. Sed ut brevitati fludeam, & paucis fimis conficiatn*' 
'rem omnem^quim falfa,quam erronea IfaaciVosfii de Grae- 
corum numeris fementia fir^teicusHcbrzi integritas ac aliis ' 
prolixi afferta, fatis evincit, quam ille ihepc6 per omnia dif-\ 
curruifurpedam reddere conatur,quandoadvcrfus Horniu|ii 
foribit t Magnas Mpud omnes CbriftUncs iniik grdfias, ^ui . 
'oftendere potens^ unde nam ergd ifta ledionemt varietas 
manarit. Cum enim in omni diferepantia abqua fit iotrd* 
pteia, oportet ut cum omnibus truditis fateamur ., aut tihfbs , 
Sacros non omnind incorruptos ad nos pervenijfs, aut ut euik ■ 
^fiptdis quibfudam Judais flatuamw^variantes ijlas le&iot^t 
*al ipfii‘^Prophetis eje excogitatas]^ fate fi placuerit 'cornrneMm - 
tum, jam etiam dicent um ab ipfis Apoflo^if Edangebjfificek» 
f 3 'as- effi legionum (bfcrepantias\qua pasfm m Novi tefia- 
' menti Libris occurrunt. Hucusque Vosfius, i ledlioilutti diV \ 
'Icrepantia omnime^am textus Hebraici corruptionem' 
1 >ans,quafi non idem adverfus Graecos codices urgeri po^r^ 

'de quibus ipfimetVo^o nondum conflat, unde probane ^ 
idei exemplar advehendum fit, & quae praeferenda le^io, 

§.2j. Ejusdem ponderis & altera Vosfii ratio cfl, buando 
fidem numerbrom ih Hebraeorum Libris ezantium^ii 
1 icitai,qood Mofifautographum non hibeailvis. Intqrnit 
ficilicet antiquarius ille LXX, Interpretum ccHulis , & mufi 
cat abegit, ut. vjdcric cbrundcm autographum. Caveamtur 4 






*#rg6'oftines9neTraaci Vosfii libros legamtis, quos 
-yiacq. edidicy autographum enim Aucoris nemo noflrunu 
%idit* ' 

( ^.^ ArgravUlimam habuit caufam» Vosfius, inquis, fe- 
eedendi ad Hcbrxorum numeris & quindecim fecula dGrae* 
ds' codicibus addendi : enim non videAt^ AUt negitre 

iuiiMtyAiobtundendMm eorum impietatem^tfoiex profanorum P* ^in- 
gentium antiquitate facr arum Hterarum fidem impugnant^efifi» 
$Jii(f0mum (f unum pene effe remedium» ex ipfis gentium an* 
kalibw peritMem ddoina Htfloria ofiendiffe? Itane ut gen-’ 
filium confutentur mendacia, Bibliorum textus vocandu& 
erat in dubium 9 & Veritas ipTa deferenda f Sed nirc quiri/ 
decim Voifianls feculis admishs^ ciini genttli.um Abnalibus,' 
aiiriBcusille^hronologus convenire poterit) Nam quid Ai^ 
cadic refpondcbit incolis, de quibus Poeta; • > 

Jolteni genitum terras bebitajfi feruntur ' 

- dreadee (fi Luna gens prior tdd fuit» \ 

Atque Iri aliis fbrfitan ahnorurn myriadibus excogitandis la- 
BorarVoflIuS/ut cutri /Egyptfis quoque in gratiam redeat« 

Non impugnanda ob mendacium veritas eft, nec ut erro- 
rem confutemus, fingendus efi aliusv^ Sibi ipli fufficit veri-; 
t«, fiVe^agnOfhint eam homines, five ignbrenu 

}UvatVbs(ium"fatio,qriatri non femcl aHegat, IH* ' 
Hebraeorum libris, pro ratione ittatis^ n^nis brevem (latui 
pueritiamn, Cniti' longam vitam Deceffario loriga praecedat pu- 
eritia, Temfieti fiubertattSi ait, ut ^lufunum tittia» aut quar^ 
ta pars eU lotta bumanay rarit quinta t rarUfimk /exta. Ia 
Graecorum igitur libris Cum pubertatis & (enecatis anni or- 
dinentur melius, eorum potius numeros amplcAi expediet* 
Falfisfima fcil. VosGi hypothefis ea efi,cui hec innititur coi- ; 
ledHo:* Non plures nec citius genera(Te veteres, quam in . 
Kfofaicis Libris expreffd definitum fir. Cum quasdam tan* 

tum genealogias io Scriptura Sacra habeamus cxpref1a8,noa 




I 

I' ' 


•I 

j 


/ ' 


- Dimiium nepotum» qui ex Patriarchis dcfcenderunt» C2tai%» 
gum. Sed & id perquam ineptum e(Te judicia» quod teiq^ 
pus pubertatis definiat Vosfius tertiam aut quattam pjirteqi 
vitae humane i Qi^f5Te,quid fieret, fi aetatis. aan6 rexc6 
moreretur aliquis» aa bimulus pubuidec antea ? 9cd & enif 
bryo forfitan,G pofl nativitatem decedat infans, in utero ros* 
terno pubuit? Apage ridiculam hanc dc pubertatis cempOf 
re opinionem»' 

$.x6. Tandem igitur Eruditos omnes nunc compellarous 
iudices»anfufficientem caufam habuerit Vosfius indignisfiind 
tum omnes mijus & fuperiorum feculorum Hifloricos» tum 
Parentem ipfum tradfandi,& immanem errorem acq^ quin« — ^ 
decim feculorum negle^um, iisdem objiciendi, & tanti 
quidem cum Haucia»ut jadlabundus concludere aufusfit^ 

Si quis prsUtr C4/», quam i>ntndmm^ aiUmpoJ/it indicare vi» 
am, qua tcUendis omnibus difficultatibtu (f controver/iis /u0» 
tiatybis ego libenter ajfurgamynee viros tantumyfid Pro» 
pbttas O* majores ApoHolis^froJiteber, Ita fcilicet & infor^ , 
mes catulos lambunt, & hirfuti foetus lirGs placent, nec ad 
errorem defendedum efiicaciui roovet quicquam>quam quod 
i nobis excogitatus is Gt. Quanto redius .feciGct VosGus». 
deautoritati fuas confuluiffec, G Parentis premere veGigia». 
i^pn novis bypothcGbus confundere Le^pres conGttui^ti 
Periculofa res novitas cG, dt rei literarise non parum 
nocua, ab eadem igitur cavendum potius, quam ' ^ 

intempcGivo conGlio properanduoLi* . ; - j 


-i 




I ■ . / 


V ^ 


t. 




"3 

' I ■ 


‘t 


\ 


I